Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη διεξάγεται ανάμεσα σε δυο στρατόπεδα. Για κάποιους, “πολύ απλά” βρισκόμαστε μπροστά στη σημαντικότερη τεχνολογική επανάσταση απ’ την αρχή της ιστορίας, σε μια πρωτοφανή διάνοιξη οριζόντων * με την A.I. σε ρόλο ψηφιακού κέρατος της αμαλθείας προορισμένου να φροντίζει στο διηνεκές την ανθρωπότητα …αναβαθμίζοντάς την μάλιστα κάποια στιγμή, δια της συγχωνεύσεως με αυτήν στο πλαίσιο του singularity. Από την απέναντι όχθη, ελεγχόμενος πανικός για τις επιπτώσεις της A.I. στην εργασία, τη δημοκρατία, την ιδιωτικότητα, την ίδια την επιβίωση του ανθρωπίνου είδους. Ως προς την εσχατολογική παράμετρο που αποτελεί κοινό παρονομαστή των δυο τοποθετήσεων, θα επανέθουμε αργότερα. Το ότι όμως η …σωστή πλευρά της ιστορίας είναι με τους ανησυχούντες, πρέπει να θεωρείται αυτονόητο : η αισιοδοξία που διαχέεται απ΄τους κατασκευαστές των “συστημάτων” (άμεσα ωφελούμενους απ’ αυτήν) και τους ανθρώπους τους ** είναι το ίδιο επίπλαστη με το φανατισμό των CEO’s διακεκριμένων πολυεθνικών, προσβλεπόντων στην A.I. για μεγιστοποίηση κέρδους / ελαχιστοποίηση εξόδων. Παρεμπιπτόντως, αυτό αποκαλύπτει την ίδια τη φύση της δουλειάς των CEO’s, managers, οικονομικών διευθυντών etc ως πλήρως αντικαταστάσιμης απ΄τα “συστήματα”. Το πράγμα θυμίζει αυτό που συνέβη στη μουσική : αν οι σημερινές προδιαγραφές του όρου “συνθέτης – παραγωγός”, καλύπτονται από περιπτώσεις όπως ο Metro Boomin και ο Pharrell Williams …επόμενο λογικό βήμα είναι η άνοδος της A.I. – generared “music”, σε ένα κοινό εκπαιδευμένο επί δεκαετίες από αυτούς τους ίδιους.
Επιστρέφοντας στο θέμα : η προσωπική μας “θέση” ορίζεται σταθερά εξ αρχής (με πλήθος άρθρων στο blog, αλλά και στα περιοδικά ΗΧΟΣ-ΕΙΚΟΝΑ και 4 Τροχοί από εικοσαετίας plus) από μια λέξη : δυσπιστία. Προς όλες τις κατευθύνσεις, και μετά λόγου γνώσεως.
Δυσπιστία για τις δυνατότητες της ίδιας της τεχνολογίας των LLM, με τη “φιλοσοφία” δηλ. των υποστηρικτών τους : ξοδεύοντας όλο και περισσότερα διεσεκατομμύρια, ταΐζοντάς τα με όλο και περισσότερο data (τα οποία παρεμπιπτόντως, κλέβουν από παντού – …αυτού εδώ του κειμένου συμπεριλαμβανομένου) τα “συστήματα” θα εκτελέσουν κάποια στιγμή το διαλεκτικό άλμα μετατροπής της ποσότητας σε ποιότητα, φτάνοντας στην πραγματοποίηση της επαγγελίας της AGI και της Super Intelligence.
Δυσπιστία φυσικά και για τις προθέσεις των χωμένων σε κυβερνητικά προγράμματα “αδελφών” της Silicon Valley : τα προϊόντα τους είναι σούπερ υπερεκτιμημένα, όπως και εκείνα άλλων projects παρεμφερών προδιαγραφών – στεγαστικό, …κορωνοϊός, …climate change – δια της εναλλαγής των οποίων το κοινό κρατιέται σε διαρκή παλινδρόμηση ανάμεσα σε ευφορία και επιθανάτια αγωνία, ενώ οι ίδιοι, μαζί και το σύστημα, εξασφαλίζουν τα “απαιτούμενα” : μεγιστοποίηση ελέγχου και …εισροή κεφαλαίων. Ως προς τα τελευταία, για τους άρχοντες της Silcon Valley, ο χορός των επενδύσεων αποτελεί νευραλγικό μέρος του όλου ουτοπικού κόνσεπτ. Και ο πάταγος από το αναπόφευκτο σκάσιμο μιας τεράστιας φούσκας που δημιουργείται θα είναι πιθανά εκκωφαντικότερος από εκείνον του 2000 ή του 2008.
Σήμερα, προς “δικαίωση μας” (…σιγά τα ωά δηλ.) ένα αυξανόμενο ποσοστό αναλυτών, επενδυτών, διαχειριστών κεφαλαίων, αντιμετωπίζει πλέον με …δυσπιστία το κυρίαρχο αφήγημα. Αυτή δεν ταυτίζεται με τη δική μας ως προς την ίδια την τεχνολογία, την οποία εξακολουθούν – οι περισσότεροι όντες πτωχανίδεοι – να εξυμνούν με αοριστολογίες και γενικότητες. Απλώς, παρακολουθώντας τους οικονομικούς δείκτες, αδυνατούν να διακρίνουν τα κέρδη στα οποία θα έπρεπε να μεταφράζεται η “δεδομένη” αξία της τεχνολογίας, οι υπερδιαστημικές αποτιμήσεις των εταιριών και τα μεγέθη των επενδύσεων…Αυτό που παρατηρείται αντιθέτως, είναι μια ανησυχητική αναντιστοιχία. Τα ποσά που επενδύονται από τις Big Tech σήμερα βρίσκονται στο πλαίσιο της επιστημονικής φαντασίας του χτες : με νέα κέντρα δεδομένων να κατασκευάζονται σε όλο τον πλανήτη, δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται για επεξεργαστές, για ενεργειακές υποδομές και συστήματα ψύξης. Η λογική πίσω από αυτές τις επενδύσεις είναι σαφής όσο και χοντροκομμένη : ο έχων την πιο ισχυρή υποδομή θα είναι σε πλεονεκτική θέση όταν η τεχνητή νοημοσύνη …δεσπόσει στην οικονομική ζωή και όχι μόνο.
Ωστόσο, τα LLM απαιτούν τερατώδη υπολογιστική ισχύ κατά τη φάση όχι μόνο της “εκπαίδευσης” αλλά και της λειτουργίας τους, με άλλα λόγια …εις τον αιώνα τον άπαντα… Κάθε ερώτημα που υποβάλλεται σε ένα τέτοιο σύστημα αφορά ένα εντυπωσιακό κόστος σε επεξεργαστική ισχύ και ενέργεια. *** Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις που έσπευσαν να μετατρέψουν την A.I. σε άξονα λειτουργίας τους, δεν έχουν δει μέχρι στιγμής κάποια αύξηση παραγωγικότητας και εσόδων. Το αντίθετο, συνειδητοποιούν ότι εν τέλει οι υπηρεσίες των frontier models είναι, και πιο αναξιόπιστες απ’ το αναμενόμενο, και πιο ακριβές από τις ανθρώπινες. Αποτέλεσμα; πολλές από αυτές …επαναπροσλαμβάνουν όπως-όπως το βιαστικά απολυμένο προσωπικό τους. Ζήτημα όχι άσχετο με τα παραπάνω : ακόμα και αν η επιτυχία της A.I. προκύψει θριαμβευτική, δεν είναι σίγουρο ότι ο θρίαμβος θα αγγίξει τα ταμεία των ίδιων των frontier labs (Anthropic, Open A.I., DeepMind, xAI). Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν χρειάζονται καν το cutting edge μοντέλο για εργασίες που μπορούν να αναθέτουν σε near-frontier ή open-source μοντέλα (DeepSeek, Qwen, Llama derivatives). Όχι μόνο επαρκή από πλευράς δυνατοτήτων, αλλά και έως και …20 φορές φτηνότερα.
Ήδη το 2026, τα open-weight μοντέλα (κυρίως κινεζικά) καταλαμβάνουν πάνω από 50% των inference tokens παγκοσμίως, ενώ τα frontier labs έχουν το μονοπώλιο σε υψηλής αξίας χρήσεις (enterprise agents, επιστημονική έρευνα, προχωρημένου επιπέδου coding κλπ.). Εταιρείες όπως Meta, Mistral και φυσικά …μια πλειάδα κινεζικής εκπορεύσεως, πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω. Οι πελάτες χρησιμοποιούν συστήματα που αναθέτουν απλές εργασίες σε φθηνά μοντέλα και μόνο τις κρίσιμες σε frontier.

Συνεχίζεται

* …το Star Trek abundance που αντιπαραθέτουν ο Musk και η ποιητική αδεία παρέα του, σε ένα τύπου Terminator ζοφερό μέλλον. Πέρα από τη σοβαρότητα ενός επιχειρήματος που αντλεί έμπνευση από την κινηματογραφική οθόνη, να επισημάνουμε ότι η ίδια η επίκληση του “Star Trek μέλλοντος” ως μέλλοντος αφθονίας, δείχνει εκπληκτική άγνοια γύρω απ’ το ίδιο το σίριαλ : ένας από τους πιο συνηθισμένους (σούπερ εθιστικούς!) ήχους που ακούγονται στο περιβάλλον του Enterprise είναι εκείνος του συναγερμού. Μια απ’ τις πιο συνηθισμένες εντολές του James T. Kirk : “all hands battle stations!” Πώς μέσα απ’ όλα αυτά προκύπτει το …abundance;

** …άνθρωποι τους είναι οι γνωστοί, αδίστακτοι νεροκουβαλητές των μίντια, και οι πολιτικές “ελίτ”, στο δρόμο για την οριστική ανατροπή της παρούσας κατάστασης : κατάργηση κρατικών οντοτήτων – μετατροπή του πλανήτη σε σμήνος hi-tech φεουδαρχικών ηγεμονιών. Καθεστώς, στο πλαίσιο του οποίου (οι “ελίτ”) έχουν επιδαψιλεύσει προνομιακή θέση στους εαυτούς τους.

*** Παρεμπιπτόντως, μεταξύ σοβαρού και αστείου, αυτή θα μπορούσε να είναι μια αποτελεσματική τακτική εναντίον των LLM : οικονομικό ξετίναγμα μέσω καταιονισμού ερωτήσεων, ασχέτως ή και …άνευ περιεχομένου (“τα παιδιά του Ζεβεδαίου ποιον είχανε πατέρα“, ας πούμε…)