Το κλειδί για την κατανόηση της κουλτούρας της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι σπασμένο σε δυο κομμάτια, κρυμμένα σε δυο διαφορετικούς χώρους. Ο λόγος που νομίζω ότι την καταλαβαίνω – αν και δεν είναι της γενιάς μου… – είναι ότι αισθάνομαι και στους δυο αυτούς χώρους σαν στο σπίτι μου.
Ο πρώτος είναι αυτός ενός συγκεκριμένου είδους “λαϊκής” λογοτεχνίας : το όλον της A.I. διακινείται με επιστημονικοφαντασιακούς όρους.
Δουλειά των συγγραφέων ε.φ. ήταν και είναι να προβλέπουν το μέλλον. Δουλειά των …great thinkers of our times – επιφανών της Silicon Valley, ανθρώπων α(δια)μόρφωτων, με πλήρη άγνοια της πραγματικής ζωής – είναι επίσης η πρόβλεψη του μέλλοντος. Το οποίο μέλλον βέβαια μαγειρεύουν οι ίδιοι, απ’ το πλασάρισμα δηλ. του οποίου έχουν προσωπικό συμφέρον… Υπάρχει λόγος σοβαρός που είναι πάντοτε αισιόδοξοι και, ιδίως, μεγαλόστομοι, όταν μιλούν γι’ αυτό : τα πάντα εδώ είναι story telling, και αν εκείνο του συγγραφέα ε.φ. πηγάζει από μια οραματική φαντασία με φιλοσοφικές / μεταφυσικές απολήξεις, σκοπός του A.I. αφηγήματος είναι, ωμά, η δημιουργία κλίματος στα μυαλά του κόσμου : εκείνων που επενδύουν χρήμα στη σχετική τεχνολογία (υπόσχεση για τον επενδυτή είναι αυτή της τεράστιας απόδοσης *) και εκείνων που επενδύουν …συναισθήματα : των νέων οι οποίοι, εύλογα, βλέπουν σε μια τεχνολογία που προβάλλεται ως “το μέλλον”, κάτι απ’ τον ίδιο τον εαυτό τους.
Οι προειδοποιήσεις για πιθανή “καταστροφή της ανθρωπότητας από την A.I.” (δεν εξετάζουμε εδώ το αν και κατά πόσο είναι βάσιμες), όσο κι αν φαίνεται περίεργο …συμβάλλουν στην εμπέδωση του κλίματος, μια και το όλο αφήγημα είναι εσχατολογικών / θρησκευτικών προδιαγραφών. Ζητούμενο είναι η επίδειξη μιας ισχύος …ανεπανάληπτης στην ιστορία της Ανθρωπότητας, με την A.I. να ανοίγει εναλλακτικά τις πύλες του Παράδεισου ή της Κόλασης. Κάτι που, μέχρι πρόσφατα, ανήκε στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Μεγαλοδύναμου.

Ο δεύτερος χώρος είναι αυτός της ποπ κουλτούρας, διάδοχο της οποίας είχε αποτελέσει η gadget culture ** με συνθήματα που εκπαίδευσαν, και εξακολουθούν να εκπαιδεύουν τον κόσμο στην πρόωρη νοητική εκσπερμάτωση (“Το μέλλον είναι εδώ” “ζήσε τη στιγμή”, “αυτό τα αλλάζει όλα”…).
Θα έλεγα χωρίς να αισθάνομαι ότι παίρνω κάποιο ρίσκο, ότι η σημερινή κουλτούρα των A.I. worshipers αποτελεί σύγχρονη βερσιόν / υπερβατική εξέλιξη εκείνης των “κλασικών” γκατζετάκηδων.
Ενοποιό στοιχείο των τριών φάσεων του ιδίου φαινομένου (pop culture, gadget culture, A.I. culture) είναι το τρίπτυχο : young rich and famous. Θα άξιζε τον κόπο να γραφεί ένα αφιέρωμα στο πώς, με συγκεκριμένες μεθόδους, εκπονημένες από συγκεκριμένους ανθρώπους, προέκυψε η μεταστροφή της αρνητικής διάθεσης του κόσμου για τους computer nerds (κοινωνικούς παρίες στα ‘60s και τα ‘70s) σε ενδιαφέρον, και στη συνέχεια …ολοένα αυξανόμενο θαυμασμό. Στα mid-late 90s πλέον, οι nerds ήταν οι νέοι rock stars, τα νέα cool guys – “νεανικά πρότυπα”, πατώντας στο ίδιο τρίπτυχο : ήταν πολυεκατομμυριούχοι, απασχολούσαν μόνιμα την επικαιρότητα, και ήταν ακόμα στα twenties τους.
Ήταν η ακαταμάχητη εικόνα του “young rich and famous” που πρόσθετε (ή …έδινε) γοητεία στην ίδια τη μουσική, καθιστώντας τους rock stars κυρίαρχο παράδειγμα : η υποβάθμιση του επιπέδου της ποπ, υπήρξε αποτέλεσμα και του …παρακαλλιτεχνικού υπερπληθυσμού που κινητοποίησε η παραπάνω διαδικασία.
Το ίδιο ακριβώς συνέβη, και συμβαίνει ακόμα, με τους αμιγώς νεαρούς ή νεάζοντες (Elon Musk) ταγούς μιας “τεχνολογικής επανάστασης”, η οποία, παρεμπιπτόντως, είναι …τόσο επανάσταση όσο ήταν στον καιρό της η (κατευθυνόμενη από περίεργα κέντρα εξουσίας) ποπ κουλτούρα.
Χαρακτηριστική είναι η αοριστολογία της συνθηματολογίας τους : οι ίδιοι οι ανακοινωμένοι στόχοι (AGI, Superintellligence, AI Abundance) ορίζονται αυθαίρετα ως …εφικτοί (η επιστημονικοφαντασιακή παράμετρος) ενώ είναι κατ’ αρχήν όχι απλώς απροσδιόριστοι, αλλά μη προσδιορίσιμοι. Αυτό που επιπλέει, δίνοντας τον τόνο, είναι το ίδιο, “παλιό καλό” σύνθημα της ποπ κουλτούρας από καταβολής της : “ν’ αλλάξουμε τον κόσμο” – στην πιο χαοτική, ανορθολογική (βλέπε …διαφημιστική) βερσιόν του. Μια επί της ουσίας άναρθρη κραυγή, αφ’ υψηλού ριγμένη ως εντολή, με άδηλο σκοπό την ελεγχόμενη αποσταθεροποίηση.
Όχι τυχαία, αυτό ακριβώς αποτελεί και η γλώσσα για τα …Scary Smart (κατά τον Mo Gawdat) Large Language Models : άναρθρες κραυγές με στατιστική κανονικότητα.

…Συνεχίζεται

* …όχι μόνο στο χρηματιστήριο : η αληθινή απόδοση για τους “μεγάλους παίκτες” είναι αυτή που υπόσχεται η A.I. με την μορφή της απαλλαγής τους από το περιττό “ανθρώπινο δυναμικό”.

** “Ευτύχησα” να παρακολουθήσω τη διαδικασία μετάβασης, step – by – step, εκ των έσω …από τον ίδιο τον επαγγελματικό μου χώρο : ένα περιοδικό που ασχολείτο με τη μουσική και την (όχι μόνο μουσική) τεχνολογία. Η ίδια η διαδικασία μετάβασης υπήρξε ο λόγος της αποχώρησής μου.