Διάλειμμα απ’ τους keyboard masters με δυο μεγάλα τραγούδια του Peter Hammill, ένα από σόλο άλμπουμ (Chameleon In The Shadow Of The Night), και ένα από άλμπουμ των Van Der Graaf Generator (The Least We Can Do Is Wave To Each Οther). Με τριών χρόνων διαφορά, 1973 και 1970 αντίστοιχα, και με συνδετικό ιστό την παρουσία στους στίχους τους ενός φιλικού του ζευγαριού : οι “Mike & Susie” είναι η Αγγλίδα ηθοποιός Susan Penhaligon και τότε σύντροφος της Mike McLean (φωτογραφία) – μαζί τους ο PH μοιραζόταν ένα διαμέρισμα στα late ‘60s. 🟡 🟡 A break from the keyboard masters with two great Peter Hammill songs, one from a solo album (Chameleon In The Shadow Of The Night), and one from a Van Der Graaf Generator album (The Least We Can Do Is Wave To Each Οther). Three years apart, 1973 and 1970 respectively, and linked by the presence in their lyrics of a couple of his friends: “Mike & Susie” are the English actress Susan Penhaligon and her then partner Mike McLean (photo) — with whom PH shared a flat in the late ’60s.
00:00 EASY TO SLIP AWAY
My friends, I never really thought you’d go
But, then, we know that’s the way it happens here
Now time is like cat’s cradle in my hands:
And I gather up the strands much too slowly
The refugees are gone… They take their separate paths
Obliterate the past, figures in an ash shroud
Susie, I guess you’re on your way to be a star
But I don’t know where you are;
The only time I seem to see you is on the TV
Yes, it’s so easy just to slip away…
And Mike!
It’s a year or two since I’ve seen you…
I might have dropped you a line
If I’d had time
Or the will
It’s my fault too: I play a hermit’s role
Of cars and stages, wages, supersoul
Hardly ever seem to get outside these days
And so, dear friends, as we grow on we feel to grow away
Can only live in the hope that some day it will all return
But it’s so easy to slip away…
Easy to slip away…
05:22 REFUGEES
North was somewhere years ago and cold:
Ice locked the people’s hearts and made them old.
South was birth to pleasant lands, but dry:
I walked the waters’ depths and played my mind.
East was dawn, coming alive in the golden sun:
The winds came, gently, several heads became one
In the summertime, though August people sneered;
We were at peace, and we cheered.
We walked alone, sometimes hand in hand,
Between the thin lines marking sea and sand;
Smiling very peacefully,
We began to notice that we could be free,
And we moved together to the West.
West is where all days will someday end;
Where the colours turn from grey to gold,
And you can be with the friends.
And light flakes the golden clouds above all;
West is Mike and Susie,
West is where I love.
There we shall spend our final days of our lives;
Tell the same old stories: yeah well,
At least we tried.
Into the West, smiles on our faces, we’ll go;
Oh, yes, and our apologies to those
Who’ll never really know the way.
We’re refugees, walking away from the life
That we’ve known and loved;
Nothing to do or say, nowhere to stay;
Now we are alone.
We’re refugees, carrying all we own
In brown bags, tied up with string;
Nothing to think, it doesn’t mean a thing,
But we’ll be happy on our own.
West is Mike and Susie;
West is where I love,
West is refugees’ home.
Discover more from OANNES
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Αν θες εντωμεταξύ βάλε κι ένα κομμάτι από μια πρόσφατη σχετικά δουλειά του, την ύπαρξη της οποίας είχα πληροφορηθεί και πάλι από σένα:
https://youtu.be/iVInymIeYv8?is=hd38WCX1MBpiOH7Y
Εννοείται.
Πάρε εν τω μεταξύ εδωπέρα
https://www.youtube.com/watch?v=zpsHoGUiZSI
μια πρόσφατη ερμηνεία του Refugees (δεν ήξερα ότι υπάρχει, μου την έβγαλε μετά το post ο αλογόριθμος) απο τον Hammill με την …BBC Concert Orchestra. Μιλάμε ότι το έχουν βάλει κάτω το καημένο το τραγούδι και το κοπανάνε. Ο PH διασώζεται φωνητικά και, το βασικότερο, κάτι έχει κάνει στo πρόσωπό του (κάποιο είδος heavy makeup) και μπορώ να τον βλέπω χωρίς να με πιάνουν τα κλάματα. Αλλά τέτοιους καλαμπόρτζηδες δεν έχω ξανακούσει. Κι αυτός που θέλει μεσαιωνικά βασανιστήρια είναι ο “ενορχηστρωτής” της υποθέσεως.
Τέλος πάντων, κάπως συγκινητικό είναι παρόλα αυτά.
Συμφωνώ απόλυτα με την όλη εκτίμηση. Φαντάζομαι ότι το να παίξουν με κλασική ορχήστρα, είναι για τους αγγλοσάξονες μουσικούς το αντίστοιχο του να παίξουν στην Επίδαυρο για τους δικούς μας ηθοποιούς.
Γενικά η κλασική ορχήστρα είναι φετίχ για τους ροκ καλλιτέχνες, των μεταλλάδων μη εξαιρουμένων (πχ. Metallica). Αλλά ο Hammill δεν είναι τυπικός ροκ καλλιτέχνης. Και όντας γνώστης της κλασικής * είμαι σίγουρος ότι …αυτός κυρίως θα είχε φρικάρει με τα τεκταινόμενα. Θα στοιχημάτιζα ότι δεν έγινε καν πρόβα με τους μεροκαματιάρηδες, οι οποίοι προφανώς παίζουν πρίμα βίστα το φοβερό score. Η πλάκα είναι ότι η ενορχήστρωση είναι και busy, και δώστου φρασούλες, και δώστου κολπάκια – χίλιες φορές καλύτερος ο Πυλαρινός με το θεό …Πλιάτσικα, όπου η ορχήστρα έπαιζε απλώς …τα ακόρντα.
Αυτή που είναι κυριολεκτική καταστροφή πάντως εδώ είναι η κυριούλα με τη μυτόγκα και το κωλοφλαουτάκι.
* έχουμε μιλήσει γι’ αυτό και είναι σαφές ότι έχει σοβαρή σχέση με το χώρο.
Έχω την ερασιτεχνική εντύπωση ότι πολλοί μεταλλάδες διατηρούν μια ιδιαίτερη σχέση με την κλασική μουσική και μάλιστα στη βαγκνερική της εκδοχή. Οπωσδήποτε ο Χάμιλ δεν είναι your average rock musician, από την άλλη όμως δεν παύει να είναι μιας ορισμένης ηλικίας και πιθανότατα αισθάνεται κάπου την ανάγκη να βγάλει επιτέλους ταπωθημένα του.
Μπα, το αποκλείω. Ο Hammill είναι, κατά την άποψή μου, ο ευφυέστερος άνθρωπος (δε μιλάω απλώς για μουσικό ταλέντο) που πέρασε ποτέ κάτω από το banner του “ροκ” (ο Bowie έχει ονομάσει τον εαυτό του “Hammill του φτωχού”, και δίκαια). Αποκλείω την πιθανότητα να έχει τέτοιου είδους απωθημένα.
Στη συγκεκριμένη άλλωστε περίπτωση το concept (το έψαξα) εκτεινόταν πέραν του Hammill : επρόκειτο για το πρώτο “Prog Rock Prom” στην ιστορία των BBC Proms (μεγαλύτερου ίσως, ετήσιου, φεστιβάλ κλασικής στον κόσμο, που δίνεται στο Royal Albert Hall). Η ιδέα ήταν να παρουσιαστεί και καλά το progressive rock ως μουσικό είδος που συνομιλεί με τη συμφωνική παράδοση, μέσα από νέες “συμφωνικές” ενορχηστρώσεις κλασικών prog συνθέσεων. Το κόλπο περιλάμβανε αναφορές στη μουσική διάφορων, γνωστών και μη εξαιρετέων (ELP, Genesis, Jethro Tull etc etc) και υπήρξαν και άλλοι προσκεκλημένοι πέραν του PH. Αν κρίνω από το επίπεδο αυτής εδώ της “ενορχήστρωσης”, θα προτιμούσα hands down το τελευταίο υπόγειο rave club από μια πολυτελή θέση στο Royal Albert Hall, ακόμα κι αν μου προσφερόταν. Η χρηματοκεντρική χοντροκοπιά της υποθέσεως αφορά προφανώς στους χαλεπούς καιρούς που περνάει το …κλασικό section της show business : η συγκεκριμένη “έξοδος κινδύνου” αφορά σε ένα κοινό 50-somethings και βάλε, diehard fans των aged rockers (ο ίδιος ο Hammill είναι 78 αν θυμάμαι) οι οποίοι, και λεφτά έχουν, και απόθεμα ενθουσιασμού για να πανηγυρίσουν τη “δικαίωση που σηματοδοτεί” η “συμφωνική” βερσιόν της μουσικής τους.
Εννοείται ότι η (συνήθως άμετρη) φιλοδοξία πολλών και διαφόρων στο ροκ, έχει εκφραστεί έκπαλαι μέσω συμπράξεως με συμφωνικές ορχήστρες – κάποιοι απ’ το μέταλ αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις, αν και συνήθως το πράγμα αφορά σε “γκαλά για φιλανθρωπικούς σκοπούς” etc. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, ποιος δικός μας “λαϊκός τραγουδιστής” – ανεξαρτήτως αξίας, δεν το λέω για να τον μειώσω – δε θα θεωρούσε τιμή να εμφανιστεί στο Μέγαρο τη συνοδεία ορχήστρας;
Υπάρχουν και τα “καλλιτεχνικά φιλόδοξα” σχέδια διαφόρων rockers με κλασική παιδεία, από τους Deep Purple και τους Procol Harum μέχρι τον Wakeman, τους ELP etc, τα οποία κατά την άποψή μου στις περισσότερες περιπτώσεις είναι overblown (όχι των Procol Harum!). Όχι τυχαία, το βασικό imho prog συγκρότημα, οι Genesis, ουδέποτε διανοήθηκαν να συμπράξουν με “συμφωνική ορχήστρα” στη χρυσή τους περίοδο : ένας λόγος ήταν ότι ως ιδιοφυίες γνώριζαν, κατ΄ αρχήν, τα όριά τους. Άλλος λόγος, ότι, όποτε χρειάζεται …ηχούν σαν ορχήστρα (δωματίου) οι ίδιοι – δεν μπορώ να φανταστώ “συμφωνικό” interpretation πιο λειτουργικό ως ορχήστρα απ’ τα keyboards του Banks. Τα ίδια ισχύουν σε μικρότερο βαθμό και για την άλλη ακραία περίπτωση “καλλιεργημένων” rockers, Gentle Giant.
…Ενοείται οτι οι σχέσεις μέταλ – κλασικής είναι μακρόχρονες και πολύ πέρα από τα όρια των εμφανίσεων σε φιλανθρωπικά γκαλά. Αλλά τα διάφορα epic / symphonic metal κόλπα δεν ήταν ποτέ του γούστου μου. Και οι μεταλλάδες που γουστάρω, δε θα συνέπρατταν ποτέ με ορχήστρα (εξαιρουμένων των Metallica – ποτέ δε συμπάθησα το συγκεκριμένο project).
Θέλω να πω, φαντάσου σύμπραξη με συμφωνική ορχήστρα των Motorhead! Ή, ακόμα καλύτερα, των Pantera ! 🤣
Δεν επιμένω φυσικά για τον Χάμιλ. Μια υπόθεση έκανα μόνο και μάλιστα χωρίς υποτιμητική διάθεση για τον άνθρωπο. Σκεφτόμουνα πάντως τις προάλλες τι ακριβώς είναι αυτό που διαχωρίζει το ένα είδος μουσικής από το άλλο και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι πέραν του.. δελτίου ταυτότητας και των δεδηλωμένων προθέσεων κεφαλαιώδης τελικά είναι ο ρόλος της ενορχήστρωσης. Ονομάζουμε ροκ ένα ηλεκτρικό καταρχήν συγκρότημα με κιθάρα-μπάσο-ντραμς ή κάτι παρόμοιο. Τζαζ ένα ως επί το πλείστον ακουστικό σύνολο που περιλαμβάνει πνευστά ή/και πιάνο. Κλασική τα γνωστά κοκ. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι τελικά η σύνθεση καθεαυτήν είναι ήσσονος σημασίας για την κατάταξη ενός μουσικού κομματιού σε κάποιο συγκεκριμένο είδος. Πρόκειται για μια γελοιωδώς επιφανειακή θεωρία που εξοβελιζει τη “βαθύτερη ουσία” της μουσικής ως περιττή. Πιθανότατα σε μια τέτοια λογική στηρίζονται και οι “συνθέσεις” της τεχνητής νοημοσύνης.
Με άλλα λόγια ένα – κατά προτίμηση ανέκδοτο – κομμάτι των Motorhead θα μπορούσε άνετα να περάσει ως κλασική σύνθεση με την κατάλληλη ενορχήστρωση. Τις προάλλες άκουγα στο σουπερμάρκετ μια μεταγραφή για ορχήστρα του Material Girl και σκεφτόμουνα ότι πρόκειται αντικειμενικά για ωραίο κομμάτι!
Στο βαθμό που ένα μέρος της παραγωγής των κλασικών ρίχνει την έμφασή του στη μελωδία, εκμεταλλευόμενο (από εποχής μπαρόκ ήδη) τον πλούτο της λαϊκής μουσικής, το περί ενορχήστρωσης ως μεταπηδήσεως από είδος σε είδος ισχύει, αν και εδώ ακόμα, η επεξεργασία της οποίας τυγχάνουν τα θέματα από τους “κλασικούς” είναι καθοριστική.
Τα παραπάνω δεν ισχύουν για τα “μακράς πνοής” έργα με έμφαση στην αρχιτεκτονική κτλ. Εκεί, ούτως ή άλλως, η ενορχήστρωση δεν αποτελεί (απλώς) επιλογή ηχοχρωμάτων αλλά επί της ουσίας μέρος της σύνθεσης. Όχι τυχαία, από μια εποχή και μετά ο Μπαχ συνέθετε πολυφωνικά έργα για την ηχητική επένδυση των οποίων δεν είχε κάθετη άποψη (“τι όργανο θα παίζει τι”), αφήνοντάς την ανοικτή σε ένα βαθμό τουλάχιστον.
Ένα κομμάτι των Motorhead, ή οποιουδήποτε άλλου, θα μπορούσε σίγουρα να προμηθεύσει υλικό στο πλαίσιο ενός κλασικού έργου, εκ των πραγμάτων βέβαια μεταλλασσόμενο σε κάτι άλλο, όχι υποχρεωτικά αναγνωρίσιμο, ή και αποδεκτό, από τον Lemmy diehard.
Αυτό που βασικά χαρακτηρίζει ένα μουσικό είδος είναι: αφενός το μουσικό/ηχητικό υλικό απ’ το οποίο συντίθεται : οι νότες δηλ. και οι πηγές τους, και αφετέρου το συγκεκριμένο discipline που διέπει το χειρισμό αυτού του υλικού.
Απο κει και πέρα, η “δογματική” μου άποψη ως παραγωγού δίσκων είναι η εξής : δεν υπάρχει τίποτα που να μη μπορει να μετατραπεί σε ο,τιδήποτε άλλο. Γνώση και όρεξη να’χεις, και όλα γίνονται.
Σύμφωνα με μια ευρέως διαδεδομένη άποψη, η jazz …δεν είναι ακριβώς είδος μουσικής αλλά τρόπος προσέγγισης άλλων μουσικών ειδών. Κατά την ταπεινή μου άποψη, πρόκειται για ανοησία : εδώ μπερδεύεται η ιστορία της jazz (έτσι λειτούργησε όντως για δεκαετίες) με τον δήθεν ορισμό της ως είδους. Και είναι ανοησία γιατί ακριβώς όπως η jazz έτσι και η …κλασική ας πούμε μπορεί να ιδωθεί σαν τρόπος προσέγγισης οιουδήποτε είδους, υπό την έννοια ότι τα πάντα μπορούν να αποτελέσουν υλικό και στο δικό της πλαίσιο. Το αυτό ισχύει φυσικά και για όλα τα άλλα μουσικά είδη.
Σίγουρα. Ένα πρόβλημα πάντως υπάρχει με τη μετατροπή σε άλλα είδη της free jazz ή άλλων (λαϊκών συνήθως) μορφών μουσικής που στηρίζονται υπερβολικά στον αυτοσχεδιασμό. Επειδή δηλαδή εκεί δεν υπάρχει ουσιαστικά σύνθεση, δεν υπάρχει και τίποτα για να του αλλάξεις μορφή. Μπορεί φυσικά κανείς να χρησιμοποιήσει κιθάρα ή πιάνο για παράδειγμα στη θέση του σαξοφώνου, αλλά το αποτέλεσμα δεν θα είναι το ίδιο, αφού κάθε όργανο προδιαθέτει από την κατασκευή του σε διαφορετικές μορφές αυτοσχεδιασμού.
Πράγματι. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, ακόμα και αυτό μια χαρά υλικό μπορεί να προμηθεύσει. Άλλωστε μπορεί να δει κανείς ενα αυτοσχεδιαστικό κομμάτι σαν μια παρατακτικού τύπου σύνθεση. Κλασικό παράδειγμα το μνημειώδες ‘Willie The Pimp’ του FZ που δεν είναι τίποτα άλλο από μια αλληλουχία εμπνευσμένων φράσεων.
Σε πολλές περιπτώσεις πάλι ο αυτοσχεδιασμός έχει “τυπικά” συνθετικές αξιώσεις. Χωρίς υπερβολή, πολλά από τα κομμάτια εμού και της Μαρίνας έχουν γραφτεί σε πλαίσιο τζαμαρίσματος και …για κάποια απ’ αυτά η διαδικασία “αυτοσχεδιαστικής σύνθεσης” κράτησε όσο περίπου και η διάρκειά τους. Αυτό φυσικά μόνο αποκλειστικότητά μας δεν είναι, ούτε …ακραία εκδήλωση. Ο άθλιος Ian Anderson έχει περιγράψει τη δημιουργία του …Thick As A Brick ως εξής : “έπιασα την κιθάρα μου και απλώς δεν μπορούσα να σταματήσω“. Έτσ’ απλά να πούμε. Αυτό, παρεμπιπτόντως, στη διάρκεια τουρνέ, στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, σε πλαίσιο χαλάρωσης μετά από live, και με τους υπόλοιπους να οργιάζουν στο πάρτι.
Πέραν αυτού, το υλικό του (οσοδήποτε) ελεύθερου αυτοσχεδιασμού, χάρη στην (ευεργετική και …προβληματική ταυτόχρονα) διαδικασία της ηχογράφησης, αποτελεί υλικό σχολαστικής μελέτης για τον επίδοξο σολίστα, ιδίως της jazz – είναι γνωστές οι διηγήσεις θρυλικών πιανιστών, σαξοφωνιστών, you name it, που ξεπατίκωναν νότα-νότα από δίσκους τα σόλα των ειδώλων τους.