Η ενασχόληση του φιλσόφου με τη μουσική υπήρξε ερασιτεχνική, υπό την έννοια ότι δεν βιοπορίσθηκε ποτέ από αυτήν (“λες και βιοπορίσθηκε από τα βιβλία του”, θα μπορούσε να προσθέσει κάποιος με νόημα…). Ήταν ωστόσο εντατική και διαρκής, ξεκινώντας από πολύ νεαρή ηλικία. Οι “καθ’ ύλην αρμόδιοι” έκριναν τα έργα του ανάξια προσοχής, μεταξύ αυτών ο φίλος του Βάγκνερ – η απόρριψη υπήρξε μια από τις αιτίες μιας προοδευτικά αυξανόμενης ψυχρότητας που αποκορύφωμά της θα ήταν το περίφημο (και …απολαυστικό) βιβλίο του ΦΝ Νίτσε Εναντίον Βάγκνερ. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, ιδού τρία μικρής διάρκειας πιανιστικά κομμάτια ερμηνευμένα από τον Michael Krucker. Κάποια μεγαλύτερης κλίμακας θα επακολουθήσουν σε άλλο post – προς το παρόν προσθέτουμε μια γεύση από Νίτσε – ambitious composer με τη χορωδιακή βερσιόν του ‘Ύμνου Στη Ζωή’ στο βίντεο, κάτω. Φωτό ανοίγματος : ο φιλόσοφος με τη μητέρα του, Franziska. 🟡 🟡 The philosopher’s engagement with music was amateurish, in the sense that he never made a living from it (“as if he ever made a living from his books,” one might meaningfully add…). Nevertheless, it was intense and lifelong, beginning from a very young age. The “competent authorities” judged his works unworthy of attention — among them his friend Wagner. This rejection was one of the causes of a progressively growing coolness, whose culmination would be the famous (and …delightful) book by FN, Nietzsche Contra Wagner. In any case, here are three short piano pieces performed by Michael Krucker. Some larger-scale works will follow in another post – for now, we add a taste of Nietzsche the ambitious composer with the choral version of the ‘Hymn to Life’, watch video below. Cover photo: The philosopher with his mother, Franziska.
00:00 Enleitung 01:31 Da geht ein Bach 03:38 Edes titok. Rhapsodisch
Discover more from OANNES
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο του Νίτσε για τον Βάγκνερ, παρόλο που θυμάμαι κάποιες αναφορές του σε αυτόν από άλλα του βιβλία. Τελικά οι λόγοι του “διαζυγίου” ήταν καθαρά προσωπικού-ιδεολογικού χαρακτήρα ή μήπως ο Νίτσε σταμάτησε να τον εκτιμάει και σαν μουσικό?
Το βιβλίο είναι αριστουργηματικό από λογοτεχνικής απόψεως – δε χρειάζεται να τονίσω τα επίπεδα που χτυπάει το ταλέντο του ανδρός, τροφοδοτούμενο απ’ τη σφοδρή αντιπάθεια για ένα πρώην φίλο. Στον πρόλογο ήδη εξηγεί με απολαυστικά σκληρό χιούμορ ότι διάλεξε το συγκεκριμένο τίτλο για να αποφύγει …τυχόν παρερμηνείες (οι παρεξηγήσεις γύρω απ’ το προσωπό του δεν ξεκίνησαν ως γνωστόν …με το Γ’ Ράιχ). Η απόρριψη του Βάγκνερ γίνεται σε μουσικο-ιδεολογικό επίπεδο, με άξονα την υποτιθέμενη πορεία του από το διονυσιακό πνεύμα της νιότης προς το πνεύμα παρακμής της εποχής, ελεεινολογώντας τον πάνω απ’ όλα για το “γονάτισμα μπροστά στο Χριστιανικό σταυρό” που αντιπροσωπεύει η τελευταία όπερα του Β. ‘Πάρσιφαλ’.
Πρέπει να πω (για την περίπτωση που η γνώμη μου έχει το παραμικρό ενδιφέρον) ότι, μη έχοντας κάποια λατρεία στον Βάγκνερ, θεωρώ εν τούτοις τους ψυχολογισμούς με τους οποίους ασκεί “κριτική” ο Νίτσε (όχι μόνο σ’ αυτόν – βλ. post που ετοιμάζω) αξιοθρήνητους και ανάξιους λόγου.
Επίσης, για το κουτσομπολιό (ή όχι τόσο) της υποθέσεως : μια από τις αιτίες της διαμάχης ήταν ο βαθύς και ανεκπλήρωτος έρωτας του φιλοσόφου για τη γυναίκα του Βάγκνερ, Κόζιμα. Όταν μιλάμε για “μοιραία” γυναίκα να το εννούμε : κόρη του Λιστ, γυναίκα του Βάγκνερ και …καψούρα του Νίτσε!
Η κριτική του υπέπεσε και στην αντίληψη του Βάγκνερ? Γιατί από ένα σημείο και μετά ο Νίτσε ζούσε μάλλον ξεχασμένος.
Δε νομίζω, δεν ξερω για να πω την αλήθεια. Ο Βάγκνερ τα τελευταία αρκετά χρόνια της ζωης του ήταν πολύ απασχολημένος με το να συνθέτει, να εκπονεί / πραγματοποιεί τα σχέδια για το Μπαϊρόιτ και να …γαμεί ό,τι θηλυκού γένους περνούσε από δίπλα του, για να ασχολείται με τις απόψεις ενός ξεχασμένου, κάθε άλλο παρά διάσημου στην εποχή του φιλοσόφου.
Εν τω μεταξύ έχω έτομο το post εδώ και μισή ώρα και δε θα καταφέρω εν τέλει να το ανεβάσω γιατί πρέπει να φύγω. Αυτό χάρη στο ΓΑΜΗΜΕΝΟ σερνάμενο δίκτυο γαμώ τον πούστη πουτάνας γιό που το εφεύρισκε.
Από μεσημέρι και μετά.
Take it easy. Και σε περίπτωση που δεν έχεις οπτικές ίνες, βάλε με την πρώτη ευκαιρία.
Δεν υπάρχουν οι υποδομές εδώ, unfortunately. Η μόνη λύση είναι το Starlink, το οποίο μπορεί να πάει να γαμηθεί, και όχι μόνο από χρηματοοικονομικής απόψεως.
“Άσχετο”, ή όχι ακριβώς : Νομίζω ότι όλο το χαρτί είναι η φωτογραφία του σοφού με τη δεσποτική μάνα. Και εννοώ φυσικά τον τρόπο με τον οποίο την κοιτάει / περιεργάζεται. 🤣
Συμπτωματικά (όπως πάντα!) την ώρα που έγραφες την παραπάνω παρατήρηση, έθετα στο gemini την κατωτέρω ερώτηση:
Ο Νίτσε είχε τόσο μεγάλο μουστάκι και πριν μπει στο ψυχιατρείο?
Ιδού η απάντηση:
Ναι, απολύτως! Μάλιστα, το τεράστιο, εμβληματικό μουστάκι του Φρίντριχ Νίτσε (τύπου «walrus» ή θαλάσσιου ίππου) ήταν το σήμα κατατεθέν του για πολλά χρόνια πριν από την κατάρρευσή του το 1889 και την επακόλουθη εισαγωγή του σε ψυχιατρικές κλινικές. Δεν ήταν, δηλαδή, αποτέλεσμα παραμέλησης λόγω της ψυχικής του ασθένειας, αλλά μια πολύ συνειδητή και προσεγμένη επιλογή εμφάνισης όσο ήταν υγιής.
Γιατί είχε τόσο μεγάλο μουστάκι;
Οι ιστορικοί και οι βιογράφοι του Νίτσε έχουν εντοπίσει μερικούς πολύ ενδιαφέροντες λόγους πίσω από αυτή την εμφάνιση:
– Το «προσωπείο» του φιλοσόφου: Ο ίδιος ο Νίτσε έγραφε συχνά για τη σημασία που έχουν τα «προσωπεία» που φοράνε οι άνθρωποι στην κοινωνία. Το μουστάκι του λειτουργούσε σαν ένας οπτικός τοίχος, μια «μάσκα» που έκρυβε τις εκφράσεις του και του έδινε μια αυστηρή, επιβλητική παρουσία.
– Απόκρυψη σωματικών χαρακτηριστικών: Λέγεται ότι ο Νίτσε δεν ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένος με το σχήμα του στόματός του και του σαγονιού του, οπότε το μουστάκι λειτουργούσε και ως ένα εξαιρετικό μέσο κάλυψης.
– Η στρατιωτική παράδοση της εποχής: Στην Πρωσία του 19ου αιώνα, τα μεγάλα, πυκνά μουστάκια ήταν πολύ της μόδας, ειδικά ανάμεσα στους στρατιωτικούς (ο Νίτσε είχε υπηρετήσει για ένα διάστημα στο ιππικό). Ο φιλόσοφος το πήγε απλά στο επόμενο επίπεδο.
Η μοναδική διαφορά που έφερε η περίοδος του ψυχιατρείου ήταν ότι, ενώ πριν ο Νίτσε περιποιούνταν και τριμάριζε το μουστάκι του με απόλυτη ακρίβεια, μετά την κατάρρευσή του στο Τορίνο η φροντίδα αυτή χάθηκε. Στις τελευταίες του φωτογραφίες (τραβηγμένες από τη σχεδόν ολοκληρωτικά ελεγχόμενη από την αδελφή του, Ελίζαμπεθ, περίοδο), το μουστάκι του φαίνεται ακόμα πιο άγριο, τεράστιο και απεριποίητο, συμβάλλοντας στην τραγική, σχεδόν «προφητική» εικόνα που έχει μείνει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη.
..Παρεμπιπτόντως έχω την εντύπωση ότι το gemini τελευταία έχει αναπτύξει μια διακριτική αίσθηση σαρδόνιου χιούμορ.
Στη συγκεκριμένη φωτογραφία με τη μητέρα του πάντως έχουμε την εκδοχή του Νίτσε με το απεριποίητο μουστάκι. Το έψαξα λίγο και διαπίστωσα ότι όντως έχει τραβηχτεί μετά την πνευματική του κατάρρευση.
Μιας και περί φυσιογνωμικής ο λόγος, λίγο πριν ανακάλυψα (ξεσκονίζω τελευταία κάτι κιτάπια φυσικής υπό τη συνοδεία VDGG) άλλη μια περίπτωση που επιβεβαιώνει τη θεωρία σου περί εξωτερικής ομοιότητας αντίθετων ζωδίων: Πίτερ Χάμιλ και Ρίτσαρντ Φέινμαν!
Στα νιάτα τους εννοείται. Γιατί στα γεράματα ο Χαμιλ έχει γίνει αγνώριστος.
Αυτό που έχει καταλήξει να είναι εμφανισιακά ο Hammill (ο κλονισμός που υπέστη από το επεισόδιο του 2003 δεν μπορεί να είναι άσχετος μ’ αυτό) είναι κυριολεκτικά painful to watch. Γιατί έπρεπε ο χειρότερα γερασμένος άνθρωπος που έχω δει ποτέ να είναι, απ’ όλους τους ανθρώπους …αυτός; Και ο Ian Anderson ψιλοφρικτός έχει γίνει, αλλά με τον Hammill συμβαίνει κάτι περίεργο στο οποίο απλώς δε θέλω να εμβαθύνω – είχα ψύχωση μ’ αυτό τον άνθρωπο από τα 15 μου χρόνια, όταν ήταν τελείως άγνωστος στην Ελλάδα.
Κατά την άποψη μου ο Richard Feynman δε μοιαζει τόσο με το Hammill όσο με ένα πάλαι ποτέ φίλο μου, πανέξυπνο τύπο, φυσικό το επάγγελμα, “μύστη” του Χάιντεγγερ και από τους καλύτερους συζητητές που είχα ποτέ. Έχοντας περάσει καμιά 10ριά χρόνια που ήμασταν χαμένοι, είχα αποσβολωθεί ένα πρωινό διαβάζοντας ότι πέθανε από καρκίνο στα καλά καθούμενα – υποθέτω ότι η επικών προδιαγραφών ουισκοποσία του δεν ήταν άσχετη με αυτό.
Ο άνθρωπος που αποτελεί σωσία σχεδόν του Hammill είναι …η Charlotte Rambling, εξ ου και παρά τις αρετές της μου είναι αδυνατο να τη δω …σαν γυναίκα.
Δεν είναι ομοζωδιακή του PH βέβαια αλλά είναι Υδροχόος, που είναι ο Ωροσκόπος του εν λόγω.
Κι εγώ δυσκολεύομαι να δω σα γυναίκες κάποιες γυναίκες που μου θυμίζουν άντρες γνωστούς μου και ακόμα περισσότερο φίλους. Η συγκεκριμένη πάντως έχει κατά τη γνώμη μου κάτι το αντρικό στη φυσιογνωμία της. Μάλιστα στα νιάτα της θυμίζει λίγο Bowie εποχής Ziggy Stardust.
Εννοείται ότι έχει κάτι αντρικό εν γένει, λόγω γωνιωδών παραμέτρων, σκοτεινού βλέμματος etc – εξ ου και το κάτι από Bowie. Αλλά αν τη δεις εν κινήσει και ιδίως σε νεαρή ηλικία, είναι αξιοσημείωτη imo.
Είναι ίδια με τον Hammill μιας συγκεκριμένης περιόδου, εκείνη της των mid-70s. Εδώ ο PH στο οπισθόφυλλο του Still Life
…Ίδιο στόμα / έκφραση στόματος, ίδια μάτια / βλέμμα.
I see what you mean🧐 Έτσι όπως το θέτεις δυσκολεύομαι να διαφωνήσω!
Η “ανδροπρέπεια” άλλωστε της SR δένει μια χαρά με τη …”φλουφλοπρέπεια” του Jean-Michel Jarre τoυ οποίου υπήρξε συζυγος επί εν τέταρτον του αιώνα. To each what he deserves…
😁👍
I had no idea that Nietzsche wrote music! I found these pieces very enjoyable indeed. Certainly preferable to Wagner…
No Wagner lover here either! 😃
Εντωμεταξύ μάλλον βιάστηκα να ξεγράψω τα περί κλιματικής υστερίας. Διάβαζα σήμερα για σηματοδότες που λιώνουν στα σταυροδρόμια των μεγαλουπόλεων, αυγά που τηγανίζονται στον καυτό ήλιο της Βόρειας Ευρώπης, νεκροτομεία που δουλεύουν υπερωρίες.. με τον “εναλλακτικό” τύπο να δίνει ρεσιτάλ τερατολογίας.
Δε βλέπω το λόγο για τον οποίο οι σαυράνθρωποι θα έπαυαν να επιμένουν σε όλα τα μέτωπα. Ή μήπως έχουν άλλη δουλειά τα κοπρόσκυλα των μίντια (τα οποία ταΐζουν) από την τερατολογία;
Ο μόνος λόγος που θεωρώ ότι πρέπει να συνεχίσω να ασχολούμαι με “όλο αυτό” είναι ότι δεν έχω ανακαλύψει, γιατί δεν υπάρχει, τρόπος να εξαφανιστεί κανείς στις μέρες μας – άνευ ρίσκου τουλάχιστον. Ως προς τα κλιματολογικά : και μόνο το ότι η …Greta Thunberg έχει μεταφέρει τη δραστηριότητά της σε άλλους τομείς, υποδηλώνει ότι το πράγμα βρίσκεται σε “ασφαλή χέρια”.
Ρώτησα το πανηλίθιο Grok και ιδού η απάντηση :
Τρέχουσα κατάσταση (Ιούνιος 2026)
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή μία από τις πιο σοβαρές και εκτεταμένες καύσωνες που έχουν καταγραφεί ποτέ για την εποχή. Σε πολλές περιοχές (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο κ.ά.) οι θερμοκρασίες σπάνε ρεκόρ Ιουνίου, με τιμές 5-12°C (ή και περισσότερο) πάνω από τον μέσο όρο. Υπάρχουν αναφορές για θερμοκρασίες άνω των 40-44°C σε ορισμένα σημεία, νέα εθνικά ρεκόρ σε πολλές χώρες, και πάνω από 1.300+ υπερβάλλοντες θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη από τις 21 Ιουνίου. Επιστήμονες (World Weather Attribution) λένε ότι αυτός ο καύσωνας ήταν σχεδόν αδύνατος χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Η πιθανότητα και η έντασή του έχουν αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες.
Η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου 2 φορές γρηγορότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Ένα από τα ρεφρέν που επαναλαμβάνονται όλο και πιο τακτικά σε όλων των ειδών τα μίντια (απάντηση προφανως στη χλιαρή κινητοποίηση των Ευρωπαίων με το μεταναστευτικό) είναι το περί εκατοντάδων εκατομμυρίων …κλιματικών προσφύγων που ετοιμάζονται να μας κουβαληθούν για να γλιτώσουν από τις …εφιαλτικές συνθήκες που θα θα δημιουργήσει η αύξηση κατά 0.8 Κελσίου του μέσου όρου θερμοκρασίας στις κωλοχώρες τους για τα επόμενα 20 χρόνια.
Από περιέργεια κάθισα ένα μισάωρο το απόγευμα και κοίταξα τις θερμοκρασίες που δίνουν οι συνηθισμένες μετεωρολογικές εφαρμογές για τις πόλεις που υποτίθεται ότι ψήνονται σε θερμοκρασίες Αφροδίτης. Μιλάμε τώρα για γελοία νούμερα τύπου 23-25 βαθμών κελσίου το ανώτερο. Μόνο η Ουγγαρία είχε πραγματικό καύσωνα σήμερα (που εξαφανίζεται άρδην από αύριο) ενώ ακριβώς την ίδια κορυφαία θερμοκρασία των 37 βαθμών είχε πέρυσι την ίδια μέρα του Ιουνίου χωρίς να παραπονεθεί κανένας. Οι περσινές θερμοκρασίες του Ιουνίου για τις υπόλοιπες αναξιοπαθούσες ευρωπαϊκές πόλεις ήταν στα ίδια ή ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις.. πρωτοφανείς φετινές.
Μερικές πρόχειρες εξηγήσεις για την έξαρση της κλιματικής υστερίας:
1. Ξεμείναμε από αδρεναλίνη μετά την ύφεση στο Ιρανικό.
2. Οι αντίπαλοι του Τραμπ αναθάρρησαν μετά την ενδοτική του στάση στο ανωτέρω.
3. Οι κατασκευαστές κλιματιστικών αναδεικνύονται σε.. παγκόσμιο παίκτη.
4. Στις γνωστές απειλές – αληθινές ή φανταστικές – προστίθεται τώρα και η ραγδαία επέκταση των datacenters.
5. Η τερατολογία δεν απευθύνεται τόσο στους δικούς μας όσο στους επίδοξους κλιματικούς μετανάστες (του στυλ “κι εδώ τα ίδια σκατά είμαστε, μείνετε σπίτι σας”) – aka.. το γενναίον ψεύδος.
Σε ένα “πολιτισμό” που η λειτουργία του διέπεται απ’ τη λέξη “επιτάχυνση”, το μόνο που δεν επιτρέπεται να λείψει στιγμή είναι η αδρεναλίνη. Οι “εξελίξεις” …τρέχουν σε όλα τα μέτωπα : από τα ground breaking events στον κόσμο της A.I. (ετοιμάζω ένα μικρό πόνημα), τους εξωγήινους και τους γιγάντιους σεισμούς με τους οποίους “κάτι περίεργο συμβαίνει”, μέχρι την “ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή” και τον καρνάβαλο της woke culture, όλα πρέπει να συντηρούνται ανελλιπώς. Και κάνας ιός όπου να΄ναι θα κάνει πάλι την εμφάνισή του – το καραγκιοζιλίκι με το …Χανταβάιρους έχει υποθέτω ξεχαστεί.
Μακάρι να ισχύει το σενάριό σου για την απεύθυνση της τερατολογίας στους Βουσμάνους και Οτεντότους – μελλοντικούς “Ευρωπαίους” (δε χρειάζεται να πω ότι οι εν λόγω “άγριοι” μου ήταν συμπαθέστεροι απ’ τους εκφυλισμένους “ευρωπαίους πολιτες”. Και θα μου ήταν ακόμα, αν δεν είχαν και οι ίδιοι πλέον εκφυλισθεί). Απλώς φοβάμαι ότι, όσο και να “αγριέψει” το κλίμα, η Αφρική θα είναι πάντα ένα βήμα μπροστά από μας. Ασε που οι Αφρικανοί ελέγχονται όλο και περισσότερο, en masse, από τους Κινέζους – το κέρδος των τελευταίων από την αιγυπτιοποίηση της Ευρώπης (Kalergi plan) είναι more than obvious. Και έχω αρχίσει να πιστεύω ότι …ο Τραμπ, εξελισσόμενος σε κανονική μάστιγα της Ανθρωπότητας, συνηγορεί σ’ αυτό, παραχωρώντας σταδιακά και την Ευρώπη στους σχιστομάτες, με το Ισλάμ βασικό εργαλείο τους (κάτι που διαφεύγει από πλήθος αναλυτών είναι ότι η Ευρώπη, πλην Ιρλανδίας και Πορτογαλίας, ανήκει στο …ανατολικό ημισφαίριο).
…Γαργαλιστική (αν και δραματική) λεπτομέρεια : άκουγα προχθές στο πλαίσιο “δελτίου ειδήσεων” ένα ον εκεί πέρα να αραδιάζει αριθμούς νεκρών στη Γαλλία. Επρόκειται για 5-10 (πότε φτάσαμε στους χίλιους ποτέ δεν το κατάλαβα…) μεταξύ των οποίων και, guess what, δυο παιδιά. Προϊόντος του δελτίου μάθαινες ότι τα παιδιά πέθαναν επειδή οι γονείς τους τα ξέχασαν κλειδωμένα μέσα στο αυτοκίνητο!!!
Κάπου το πήρε κι εμένα το μάτι μου. Είμαι σίγουρος ότι τέτοιες είναι όλες οι σχετικές περιπτώσεις. Αυτό με τα λιωμένα φανάρια όμως υπήρξε η αφορμή να κοιτάξω επιτέλους τις πραγματικές θερμοκρασίες. Μάλλον τους έλλειψαν ορισμένους οι μέρες του κορωνοϊού και είπαν οι άνθρωποι to kick some ass for old time’s sake.
Ναι δεν καταλαβαίνουν Χριστό, και γιατί να καταλάβουν, απ’ τη στιγμή που έχουν καταφέρει να υπνωτίσουν πλήθη πολλαπλάσια της “κρίσιμης μάζας”.
Υπάρχει ένα είδος …εφησυχαμένης, εδραιωμένης αλαζονείας στα πρόσωπα αυτών, όπως και των μετριοτήτων-με-μαθηματικές-δεξιότητες AI scientists που μιλούν για history-in-the-making …24/7. Και αυτή η αλαζονεία λέει πιο πολλά από τις ασυναρτησίες τους.
Απορίας άξιον παρεμπιπτόντως : δε θα μπορούσε κάποιο απ’ αυτά τα πουστάκια να εκπονήσει ένα πρόγραμμα ανίχνευσης πυρκαγιών / έγκαιρης κινητοποίησης …drones στη θέση των Canadair, να μη κινδυνεύουν και οι δύστυχοι πιλότοι;
Αυτά είναι για την πλέμπα, για τους ηλεκτρολόγους των ΕΠΑΛ. Σιγά μην ασχοληθούν οι αυτών μεγαλειότητες με τα προβλήματα του λαουτζίκου. They are too busy creating God no less.