Δεν πρόκειται τόσο για υποβάθμιση όσο για σταδιακή εξαφάνιση των πρακτικών/πνευματικών ικανοτήτων και των φορέων τους προς όφελος των “τεχνολογικών δεξιοτήτων” – μια διαδικασία δηλαδή φυσικής (ή μάλλον κοινωνικής) επιλογής που πιθανότατα θα οδηγήσει στο μέλλον στην επικράτηση ενός πολύ συγκεκριμένου τύπου ανθρώπου που μόνη δουλειά του θα είναι να υπηρετεί τις μηχανές. Προφανώς θα υπάρξουν και τα σχετικά τεστ νοημοσύνης που θα του αποδίδουν ασύγκριτα μεγαλύτερο IQ σε σχέση με τον πρωτόγονο homo sapiens του αποκρουστικού παρελθόντος..

Συμφωνώ και επαυξάνω για την ψηφιοποίηση. Αυτό, πίστευα πάντα, είναι το μυστικό που κρύβεται πίσω από τη συστηματική υποβάθμση της κουλτούρας, της εκπαίδευσης και της δημόσιας σφαίρας γενικότερα : το γεφύρωμα του χάσματος “ανθρώπου – κομπιούτερ”. Λίγη προπαγάνδα φυσικά περί το πόσο “scary smart” είναι αυτά τα τελευταία δεν βλάπτει. Ως εκ τούτου, αν πολύ συχνά αδυνατεί κανείς να ξεχωρίσει το bot απ’ τον κανονικό χρήστη των social media, το ίδιο συμβαίνει με τα “ατομάκια” που απαντούν στο τηλέφωνο σε διάφορες υπηρεσίες. Γιατί ελάχιστα [και αν] διαφέρουν από το “μηχάνημα” που απαντάει σε άλλες.

Ως προς την άνοδο του IQ, πάντως, ακόμα και η καπατσοσύνη του “ανθρώπου της δράσης”, και του υποκοσμιακού ακόμα, έχει υποστεί υποβάθμιση. Γιατί προκειμένου να επιτύχει, πρέπει να εκμεταλλεύται προς όφελός του τις “απεριόριστες” [φύσει εχθρικές προς την ανθρώπινη πρωτοβουλία] τεχνολογικές δυνατότητες.
Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για επαγγελματίες, ουσιαστικά υπαλλήλους δηλ., των οποίων η ανέλιξη απαιτεί πλήρη σύμπλευση με το κόνσεπτ.

Εννοείται ότι σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για κατάσταση του τύπου “Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει”, “Όποιος έχει τα γένια έχει και τα χτένια” κλπ. Η προϊούσα πάντως “ψηφιοποίηση” ετοιμάζει απλώς το δρόμο για την οριστική κυριαρχία των υπολογιστών, με ποια μορφή ακριβώς δε γνωρίζω.

Καλά, ότι υπάρχουν έξυπνοι και χαζοί άνθρωποι εννοείαι. Το πρόβλημά μου αφορά στη μανία με την “ακρίβεια”, τις μετρήσεις και γενικώς την ψηφιοποίηση, ως προς τα ανθρώπινα ειδικά ζητήματα – this goes well beyond IQ score.
Από κει και πέρα υποθέτει κανείς ότι, όπως γίνεται παντού έτσι γίνεται κι εδώ : οι προβεβλημένοι ανάμεσα στους “χαϊσκοράδες” του IQ είναι εκείνοι με επιδόσεις αξιοποιήσιμες από εκείνους που τους “αξιολογούν”.

Δεν αποκλείεται το καθαρά “τυπικό” μέσο IQ να παρουσιάζει μια μικρή αύξηση τις τελευταίες δεκαετίες λόγω του γεγονότος ότι από τους ανθρώπους των δυτικών κοινωνιών απαιτούνται σήμερα πνευματικές και όχι σωματικές ικανότητες για την κοινωνική επιβίωση και προσαρμογή. Αυτό δεν σχετίζεται με τις “εξαιρέσεις” που αποτελούσαν ανέκαθεν τον.. κανόνα στις μεγάλου βεληνεκούς πνευματικές επιδόσεις και για τις οποίες δεν υπάρχουν πλέον οι κατάλληλες κοινωνικές προϋποθέσεις ώστε να ευδοκιμήσουν, πράγμα που πιθανότατα στο μέλλον θα οδηγήσει στην οριστική τους εξάλειψη. Ως “δάσκαλος” (my ass) πάντως δεν διακρίνω καμία διαφορά στις διανοητικές επιδόσεις των σημερινών παιδιών από τα παλαιότερα, μόνο μια συνεχώς αυξανόμενη ροπή προς την αμορφωσιά και τον κομφορμισμό.

Δεν θα το χαρακτήριζα τελείως άνευ σημασίας. Προφανώς κάποιος με IQ περί το 150 σκέφτεται με διαφορετικό τρόπο από κάποιον με IQ περί το 70 και μπορεί επίσης να κάνει ορισμένα πράγματα που για τον πρώτο είναι παντελώς αδύνατα. Το γεγονός ότι δεν αποτελεί ακριβή επιστήμη, δεν σημαίνει ότι δεν στηρίζεται σε υπαρκτές διαφορές. Ούτε υπάρχει λόγος να παραθέσουμε στις αυτάρεσκες ακρότητες των “geniuses” αντίστοιχες ισοπεδωτικές ακρότητες που προέρχονται κατά βάση από το χώρο της πολιτικής ορθότητας (προκειμένου να δικαιολογήσουν τα πολύ χαμηλά σκορ των κεντροαφρικανών κλπ). Σίγουρα κάθε άνθρωπος διαπρέπει σε κάτι διαφορετικό, αλλά και οι γάτες διαπρέπουν σε κάτι διαφορετικό. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση – όπως και σε παρόμοιες περιπτώσεις “ρατσισμού” – είναι η πολιτικοποίηση και όχι τα πραγματολογικά δεδομένα.

Αίσθησή μου πάντως είναι ότι το μέσο IQ δεν αυξάνεται, αλλά αντίθετα μειώνεται. Αυτό γίνεται σαφές σε κάποιον που έρχεται σε επαφή, όχι ντε και καλά με λογοτενικά / φιλοσοφικά συγγράμματα [εδώ γελάνε]. Αρκεί μια ματιά στον λόγο, γραπτό και προφορικό, που κυριαρχούσε στην καθημερινή δημόσια σφαίρα δεκαετίες πίσω. Ο “άνθρωπος του πλήθους” του χθες προκύπτει Τιτάνας της Διανόησης μπροστά στο σημερινό χρήστη “του Twitter”.
Νομίζω ότι αυτό που έχει εξαπολυθεί είναι μια πανδημία ψυχοπαθολογικής βλακείας. Ο ένας “ξενιστής” του ιού κολλάει τον άλλον. Κάτι σαν αυτό που έλεγε ο Sherlock Holmes στο σίριαλ με τον Cumberbatch : “Anderson, don’t talk out loud. You’ll lower the IQ of the whole street”.

Σε μια συζήτηση που είχα περί IQ, στα 19 μου με ένα καθηγητή ψυχιατρικής [ο οποίος εκθείαζε το …IQ μου] του είχα κάνει την εξής ερώτηση : όταν μετράμε το μήκος, ας πούμε, χρησιμοποιούμε μονάδες μέτρησης όπως “το μέτρο”. Όταν μετράμε το βάρος, χρησιμοποιούμε “το κιλό” κοκ. Όλες αυτές οι μονάδες έχουν φυσική παρουσία, αντιστοιχούν σε πραγματικές παραστάσεις, ξέρουμε τι είναι η καθε μία τους. Το “1” στην κλίμακα του Στάνφορντ Μπινέ, ας πούμε, τι ακριβώς αντιπροσωπεύει;
Η ερώτηση του είχε φανεί “αντάξια του IQ μου”, αλλά να με πείσει με τις περί στατιστικών εξηγήσεις του ότι κάτι σοβαρό υπάρχει εδώ, δεν τα κατάφερε. Δεν ασχολήθηκα έκτοτε, σοβαρά τουλάχιστον με το όλο θέμα, ίσως γι’ αυτό εξακολουθεί να μου φαίνεται …αέρας κοπανιστός.

Θυμάμαι και κάποια συνέντευξη του Εξυπνότερου Έλληνα, στην οποία συζητούσε σοβαρά με την παρουσιάστρια για το ακριβές IQ του Χριστού. Παρεμπιπτόντως η “τεχνητή νοημοσύνη” δεν τα πάει καλά στα συγκεκριμένα τεστάκια.

Εν τω μεταξύ, scientific history in the making : όπως διάβασα μόλις, “ειδικοί” κάποιου κέντρου νευροβιολογίας or something …υπολόγισαν το IQ του Mozart. Tο βρήκαν κάπου μεταξύ 150 και 155! [ο Bill Gates, ο ηθοποιός James Woods και …όχι μόνο, έχουν μεγαλύτερο IQ από του Mozart!]. Αλλά το αληθινά ωραίο είναι το IQ του [ημίθεου, ανανεωτή της όπερας] C. W. Gluck, το οποίο επίσης “υπολόγισαν” : μεταξύ 110 και 115!

🤪🙃🤭